Dat noemt ze een terugval. "Hoe pak ik mijn leven weer op?" vraagt ze. Het klinkt als een berg. Ik hoor haar woorden: ik moet. Ik moet het willen.
Maar ik hoor ook iets anders. Ze doseert haar energie beter dan eerst. Ze kan weer een boek lezen. Ze is begonnen met werken en vindt het fijn om weer onder collega's te zijn. Als ik haar dit teruggeef, valt ze even stil. "Ik kwam met de vraag hóe ik mijn leven weer oppak", zegt ze. "Maar ik zie nu dat ik dat al aan het doen ben."
Een rouwlijn is als golven, geen ladder
Dit zie ik vaak. Zodra de eerste drempel genomen is, verwachten mensen een stijgende lijn. Ze gaan meer van zichzelf eisen. En als dat niet lukt, denken ze: terugval.
Dat klopt niet. Het is het volgende stukje dat zich aandient. Iets wat eerder geen ruimte kón krijgen, omdat alle energie naar het verlies ging. Omdat je de eerste golf overleefde, komt de volgende in zicht.
Vaak wil je dan te snel weer doen wat je deed vóór het verlies. Je merkt dat je het verdriet beter kunt verdragen, en je geeft gas. Maar de energie die je net opbouwde, geef je in een rap tempo ook weer uit. En dan voelt het (alweer) als terugvallen.
Bij deze vrouw begon de onrust bij "ik moet". Bij elke opdracht die ze zichzelf gaf, verkrampte er ongemerkt iets van binnen. Tot bijna paniek. De wisselende buien werden het bewijs: zie je wel, ik ben terug bij af.
Toen ze zichzelf iets anders ging vertellen, namelijk dat ze nog steeds rustig aan mocht doen, zakte de spanning. Haar adem werd ruimer. En ook haar stemming veranderde.
Dit is geen terugval, dit is ruimte
Dat je je leven weer wilt oppakken, is geen terugval. Het is juist een teken dat je blik breder wordt. Je krijgt weer interesse in de wereld om je heen: in andere mensen, in je werk, je hobby's. Je kunt kleine problemen weer oplossen. Je bent niet meer onafgebroken met het verlies bezig.
Tegelijk weet je nog niet hoe je leven eruitziet zonder degene die je verloor. Je bent eigenlijk ook jezelf een beetje kwijt. Dus als je je afvraagt: wat nu? Dan is het antwoord vaak verrassend. Je bént al bezig. Alleen wat langzamer dan je hoofd zou willen.
Mag het dan af en toe wiebelen? En mag jij het op jouw tempo doen, zonder iets te moeten?
Meer weten over rouw, trauma en burn-out?
Heb je een vraag over verlies door overlijden, scheiding, ziekte, verlies van werk, burn-out of ingrijpende gebeurtenissen? Bel 06-12949654 of mail info@brightblue-coaching.nl. Begeleiding wordt deels vergoed door de meeste zorgverzekeraars. Ben je coach en wil je leren werken met rouw? Kijk op www.brightblue-coaching.nl voor opleidingen en trainingen.
Jeanne van Mierlo
Rouw- en traumatherapeut
